Wie zegt: Ik ken Hem, en zijn geboden niet bewaart, is een leugenaar en in die is de waarheid niet; maar wie zijn woord bewaart, in die is waarlijk de liefde Gods volmaakt. Hieraan onderkennen wij, dat wij in Hem zijn (1 Joh.2:4-5)
Want dit is de liefde Gods, dat wij zijn geboden bewaren. En zijn geboden zijn niet zwaar (1 Joh. 5:3)
Ik had onlangs een gesprek met een predikant en in dat gesprek zei hij iets waar ik in deze overdenking bij stil wil staan. Het gaat om de volgende uitspraak: Waar God aanwezig is liefde, maar niet overal waar liefde aanwezig is, is God.
De eerste vraag die dan opdoemt is: over wat voor soort liefde spreken we hier? Tegenwoordig wordt van alles en nog wat onder het begrip liefde gevat. Vaak bedoelt men dan: liefde is vooral: altijd lief zijn voor elkaar. Vriendelijke mensen die nooit harde of scherpe woorden spreken worden al snel als liefdevol beschouwd. En iemand de ander confronteert met een terechte waarheid wordt al snel als liefdeloos betiteld.
Mensen die altijd voor de ander klaar staan en nooit nee zeggen beschouwt men nogal eens als liefdevol, en mensen die nee durven zeggen als je ze om hulp vraagt vinden we misschien wel liefdeloos.
Maar kunnen wij de ander doorgronden? Waarom zegt iemand nee? Misschien zegt de ander dit wel, omdat hij op het moment door een moeilijke periode gaat in zijn leven? Of misschien is de ander al zwaar belast met te veel werk? En waarom staat de ander altijd klaar en zegt hij altijd ja? Misschien wil hij alleen maar dat anderen hem waarderen en aardig vinden. Dat is dan een nogal ik-gericht motief. Gelukkig hoeven wij de ander niet te oordelen op onderliggende motieven. Alleen de Here doorgrondt en kent ons.
En zo kan het zijn dat je ergens in een gemeente komt waar iedereen elkaar omhelst en waar een geweldige liefdevolle sfeer hangt. En je zegt dan bij jezelf: hier moet God wel aanwezig zijn, want je voelt de liefde! In de prediking staat dan ook vooral de liefde centraal, in de zin van: we moeten vooral aandacht hebben voor elkaar en elkaar ondersteunen. En natuurlijk is dat belangrijk en hoort dat bij het gemeenteleven. Maar is dit dan de liefde die ons als gelovigen onderscheidt van hen die Christus niet kennen? Immers ook ongelovigen (denk aan bijvoorbeeld aan de mantelzorg) kunnen aandacht hebben voor elkaar en elkaar ondersteunen..
Op een ander moment kom je in een andere kerk waar het allemaal wat stijver en afstandelijker overkomt. Er wordt eigenlijk niet zoveel gepraat en men is vooral vol verwachting aangaande het woord dat gepredikt zal worden. De gesprekken achteraf gaan vooral over de inhoud van de predicatie. Dat heeft vooral de aandacht en het lijkt wat minder te gaan om de aandacht voor elkaar. Ontbreekt hier dan de liefde? Dat is natuurlijk moeilijk te zeggen. Ook hierin is het oordeel alleen aan God.
Misschien is het helemaal niet aan ons gegeven om te beoordelen waar wel of niet de liefde aanwezig is. Wat we wel kunnen doen is bij onszelf te rade gaan en ons vraag stellen: “Heb ik God en mijn naaste lief”? En als je hier dan de Bijbel naast legt kom je tot de conclusie dat deze liefde misschien toch wat anders is dat dat je je had voorgesteld.
Volgens de teksten boven deze overdenking blijkt de liefde vooral uit je gehoorzaamheid aan God, dat je leeft naar zijn geboden.
Diezelfde strekking vinden we in Rom. 13:9-10: Want de geboden: gij zult niet echtbreken, gij zult niet doodslaan, gij zult niet stelen, gij zult niet begeren en welk ander gebod er ook zij, worden samengevat in dit woord: gij zult uw naaste liefhebben als uzelf. De liefde doet de naaste geen kwaad; daarom is de liefde de vervulling der wet.
Wanneer je liefhebt leef je naar Gods geboden en wanneer je naar God geboden leeft heb je je naaste lief. En ja dat lukt alleen maar als de liefde van God in je hart is uitgestort door de Heilige Geest. Eerst zijn genade, dan de gehoorzaamheid. Niet andersom! We proberen niet door de gehoorzaamheid de genade te verdienen. Nee, Gods genade in Christus maakt je vrij om voortaan in gehoorzaamheid God te dienen (Rom.6:13). Een gemeente waar de liefde van God aanwezig is, is dan ook een gemeente die van harte gehoorzaam wil zijn aan zijn woord.
(…) dan groeien wij, ons aan de waarheid houdende, in liefde in elk opzicht naar Hem toe, die het hoofd is, Christus (Efeze 4:15)
Voetnoot: Alle Bijbelteksten in deze overdenking zijn ontleend aan: Vertaling 1951 in opdracht van het Nederlands Bijbelgenootschap bewerkt door de daartoe benoemde commissies, © Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap, 1951.